Bedrijven en organisaties met vijftig of meer medewerkers moeten volgens de wet een ondernemingsraad hebben. Maar uit onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat maar 70 procent een OR heeft. Bijna 1 op de 3 bedrijven overtreedt dus de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Een stijging van zes procent ten opzichte van 2005.
De meest genoemde reden om geen OR in te stellen, is volgens het onderzoek dat het personeel hier geen behoefte aan zou hebben. Volgens adviseur medezeggenschap Hans Hubregtse van FNV Bondgenoten is dit flauwekul. Hij wijst op een zwak punt van het onderzoeksrapport: alleen de bedrijfsleiding is voor het onderzoek geïnterviewd. Er liggen andere oorzaken aan de daling van de instellingsgraad ten grondslag, zegt Hubregtse. ‘Ondernemingsraden stoppen doordat ze te weinig ruimte krijgen van de werkgever en door het gebrek aan tijd. Ook het oprichten van een OR verloopt geregeld heel moeizaam, omdat de werkgever tegenwerkt.’ Bij de vakbonden zijn tal van voorbeelden bekend van OR-plichtige bedrijven waar de oprichting van een ondernemingsraad wordt tegengewerkt door de werkgever, zoals bij busbedrijf Bovo Tours.
Hubregtse ziet de oplossing in een controlerende overheid. ‘De Arbeidsinspectie zou boetes kunnen opleggen als een ondernemingsraad ontbreekt. Op sectorniveau kunnen de overheid en werkgeversorganisaties de situatie in beeld brengen en stimuleren.’ SP-Tweede Kamerlid Paul Ulenbelt ziet een boete voor onwillige werkgevers wel zitten. ‘Als de werknemers een OR willen, maar de werkgever niet, zou een boete opgelegd kunnen worden, bijvoorbeeld door de Arbeidsinspectie. Mocht werkelijk niemand een ondernemingsraad willen, dan is een boete niet op z’n plaats.’
Een boete opleggen gaat voor de VVD te ver. VVD-Tweede Kamerlid Cees Meeuwis: ‘Als werknemers een OR willen, moet hij er ook komen. Er zijn regels en het is handig als de werkgever zich daar aan houdt. Werkt de werkgever niet mee, dan kan het personeel naar de ondernemingskamer stappen.’
In het decembernummer van Praktijkblad Ondernemingsraad, dat 11 december verschijnt, staat een uitgebreid artikel over werkgevers die de oprichting van een OR tegenwerken.
Lees hier het volledige WOR-nalevingsonderzoek »
