Ruim een kwart (27%) van de werkenden in Nederland heeft wel eens te maken met pesten op het werk, zoals treiteren, roddelen, uitlachen of ander vervelend gedrag. Dit blijkt uit een onderzoek van CNV onder 2700 werkenden.
"Dit zijn bizarre cijfers. Omgerekend gaat het om 2,6 miljoen werkenden die te maken hebben met pestgedrag. Het is onbestaanbaar dat de werkplek voor zoveel mensen een kwelling is," stelt Piet Fortuin, CNV-voorzitter.
Bovendien heeft 16 procent van de respondenten te maken met pestgedrag door hun leidinggevende. Fortuin: "Dubbel fout. De leidinggevende is bij uitstek de persoon die medewerkers een veilige en prettige werkplek moet bieden. Een pestende leidinggevende maakt het werkende leven erg moeilijk en brengt werknemers in een onmogelijke positie. Er is daarbij ook sprake van machtsverhoudingen waarbij de werknemer vogelvrij is."
"Pesten gebeurt bijna overal en uit internationaal onderzoek blijkt dat 10 tot 15 procent van de werknemers daar last van heeft", zegt Beau Oldenburg, deskundige op het gebied van pesten aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Dat is natuurlijk zorgwekkend, zowel voor de slachtoffers als voor de collega's die daar getuige van zijn."
Pleidooi voor zerotolerancebeleid
Naast het vele pestgedrag, blijkt uit het CNV-onderzoek ook een gebrek aan optreden tegen pesten. Iets meer dan de helft van de respondenten geeft aan dat er op de werkvloer niet wordt opgetreden tegen pesten of grensoverschrijdend gedrag. Een kwart stelt zelfs dat pesters wegkomen met hun gedrag.
Fortuin: "Schrijnend. Je voelt je onveilig op je werk, maar pesters komen hier doodleuk mee weg. Werkgevers moeten een zerotolerance beleid voeren ten aanzien van pestgedrag".
Voor werkgevers is het echter lastig om de problemen aan te pakken, zegt Oldenburg. "Zij vinden het moeilijk om pestgedrag te signaleren. Maar dat betekent niet dat bedrijven zich niet meer moeten inspannen om dit tegen te gaan."
Bovendien kan tolerantie van pestgedrag een dure grap zijn voor werkgevers. Fortuin: "Pesten kost miljarden euro's aan ziekteverzuim, blijkt uit diverse onderzoeken. Daar komt bij dat we niemand kunnen missen op de werkvloer, zeker door de huidige personeelstekorten. Maar liefst 43 procent van de respondenten geeft aan dat de spanningen oplopen door de hoge werkdruk."
Tijd voor een pestprotocol
Volgens Patricia Bolwerk van Stichting Stop Pesten Nu wordt er vaak pas ingegrepen als de boel uit de hand loopt. "De bedrijfscultuur speelt daarbij een grote rol. Veel HR-managers wuiven de problemen weg en doen alsof er niets aan de hand is. Er zijn wel gedragsregels, maar geen consequenties."
Werkgeversvereniging AWVN zegt daarover: "Bedrijven moeten natuurlijk hun oren en ogen openhouden om dit soort misstanden te signaleren. Uiteraard zijn er meldingen waar niets mee wordt gedaan, maar sommige incidenten worden ook enorm uitvergroot."
Voor een betere aanpak van de pestproblematiek pleit het CNV voor een pestprotocol op de werkvloer. Bij 1 op de 3 werkenden is een dergelijk protocol niet aanwezig, blijkt uit het onderzoek.
Fortuin: "Een protocol moet duidelijkheid bieden welk gedrag wel en niet door de beugel kan. Ook moet de vertrouwenspersoon een rol krijgen in dit pestprotocol. Pesten en grensoverschrijdend gedrag mag geen enkele ruimte hebben op de werkvloer."
Waar zijn de vertrouwenspersonen?
Uit het onderzoek komt naar voren dat 1 op de 6 medewerkers niet kan terugvallen op een vertrouwenspersoon. Omgerekend betekent dit dat 1,5 miljoen werkenden geen beroep kunnen doen op een vertrouwenspersoon voor ondersteuning bij pestgedrag.
Fortuin: "Juist de vertrouwenspersoon is een cruciale factor. Werkgevers moeten, naast het ontwikkelen van een pestprotocol, zo snel mogelijk een vertrouwenspersoon aanstellen."
Een vertrouwenspersoon biedt medewerkers allereerst een luisterend oor. Daarnaast adviseren ze mensen die bij hen aankloppen over mogelijke oplossingen. Vervolgens begeleiden ze deze medewerkers tijdens het traject en zorgen voor nazorg.
